TÜRKİYE'DE TEK!
MANTOLAMADA BİNA ÖMRÜ KADAR GARANTİ
 
ANA SAYFA      FAYDALI BİLGİLER      DOĞALGAZ
Sayfayı YazdırSık kullanılanlara ekle
 

 


 
 
 

 
 



   

DOĞALGAZ NEDİR?

Doğalgaz büyük oranda Metan (CH4), daha düşük oranlarda etan (C2H8), propan (C3H8), bütan (C4H10), azot (N2), Karbondioksit (CO2), Hidrojensülfür (H2S) ve Helyum (He), gibi çeşitli hidrokarbonlardan oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır. Bu bileşenlerin oranı gazın kaynağına göre değişiklik göstermektedir. Doğalgaz renksiz, kokusuz ve havadan hafif bir gazdır.


Doğalgazın kimyasal kompozisyonu doğalgaz yataklarına göre farklılıklar gösterir ve buna bağlı olarak özellikleri değişir.


Doğal Gazın Kimyasal Kompozisyonu

Metan

CH4

min 82 %

Etan

C2H8

max 12 %

Propan

C3H8

max 4 %

Butan

C4H10

max 2,5 %

Karbondioksit

CO2

max 3  %

Oksijen

O2

max 0,5 %

Azot (Nitrojen )

N2

max 5,8 %

Hidrojen sülfür

H2S

max 5,35 mg/m3

Pentan ve Diğer Ağır Karbonlar

                           

max 1 %

DOĞALGAZIN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

Sıvılaşma noktası

-163 C°

İzafi Yoğunluk (hava = 1,2931 kg/m3 )

0.55 – 0.65

Sıvı gazın yoğunluğu (su = 1)

0.42 – 0.46

Kritik nokta

-180 

Tutuşma noktası

590 C°- 650 C°

Yanma aralığı

% 5 - % 15

Teorik Yanma sıcaklığı

1960 C°

Maksimum yanma hızı (havada)

0.34 m/sn

Üst ısıl değeri (kcal /m3)

9.155 - 10.427

Alt  ısıl değeri (Kcal /m3)

8.100

 

Doğalgazın petrolden en önemli farkı kolay taşınamamasıdır. Doğal özellikleri nedeni ile atmosfer basınç ve sıcaklığında taşınması zordur. Boru hatları ile yüksek basınç altında taşınabilmektedir. Ayrıca, düşük sıcaklık koşullarında sıvı olarak (LNG) taşınabilmesi özellikle boru hattı döşenemeyen denizaşırı ülkelere taşınmasında önemli bir aşama olmuştur.

Doğalgaz, atmosfer basıncı koşullarında, sıcaklığın 160 C’ın altına düşürülmesi durumunda sıvılaşmaktadır. Sıvı doğalgaz, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) olarak adlandırılır. Sıvılaştırıldığında, normal atmosfer sıcaklığındaki hacminin 1/600’ü kadar küçük bir hacim kaplar.

Doğalgaz tüketimindeki artışın en önemli nedeni, doğalgaz taşımacılığı teknolojisindeki gelişmelerdir. Boru hattı taşımacılığı ve sıvılaştırıldıktan sonra LNG olarak taşınması, doğalgaz taşımacılığındaki en önemli yöntemlerdir. Dünyada tüketilmekte olan gazın  yüzde 95’i boru hatları ile tüketiciye ulaşmaktadır. LNG ise gemiler ile uzak noktalara ulaştırılmakta ve buralardaki tesislerde tekrar gazlaştırılarak boru hatları ile taşınmaktadır.

Boru hatları, günde 24 saat çalışan verimli ve güvenilir sistemler olarak işletilmektedirler. Boru hattı sistemlerinin önemli parçaları arasında, borular, kompresör istasyonları, ölçüm istasyonları, vanalar, kontrol istasyonları ve SCADA sistemleri yer almaktadır.

a- Borular

Genellikle, 6 ile 48 inç arasında değişen çaplarda imal edilirler. Taşıma hatlarında kullanılmakta olan borular değişik özellik ve sınıflardaki çelik malzemeden imal edilmektedir.

b- Kompresör İstasyonları

Boru hatlarında taşınan gazın basınçlandırıldığından söz edilmişti. Boru hattı içindeki doğalgazın akışı sırasında, basınçlı kalmasını sağlamak  için boru hattı boyunca belirli aralıklarda gazın sıkıştırılarak basınçlandırılması  gerekir. Bu nedenle, boru hattı boyunca 60-150 km aralıklarla yerleştirilen kompresör istasyonları kullanılır.

Kompresör istasyonlarında, doğalgazı sıkıştırmanın yanı sıra, boru hattında doğalgazla birlikte bulunan sıvıları ayırmak üzere sıvı ayıraçları (seperatör) ve ayrıca istenmeyen katı partikülleri ayırmak üzere filtreler bulunur.

c- Ölçüm İstasyonları

Kompresörlerle sıkıştırılan ve basınçlandırılan doğalgazın boru hattı boyunca hareketi sırasında, hacim ölçüleri yapılarak, iletilen doğalgazın envanterinin tutulması ve aynı zamanda hacim kontrolü sağlanır.

d- Vanalar

Doğalgazın boru hattı içindeki akışını kontrol etmek üzere vanalar kullanılır.  Boru hatları boyunca 8-30 kilometre aralıklarla vanalar yer alır.  Boru hatlarının bakımı ve onarımı ile bazı tesislerin yapımı sırasında ve acil durumlarda, bu vanalar kapatılarak boru hattının belirli bir bölgesindeki gaz akışı tamamen kesilebilir veya azaltılabilir

e- Kontrol İstasyonları ve SCADA Sistemleri

Boru hattının bir ucunda doğalgaz üreticileri veya satıcıları bulunurken, diğer ucunda tüketiciler veya yerel gaz dağıtım şirketleri bulunur. Boru hattına doğalgazın girmesi ve boru hattından tüketiciye zamanında ulaşmasını sağlamak için gelişmiş merkezi kontrol sistemleri kullanılarak, boru hattı şebekesi boyunca doğalgazın hareketi izlenir. Söz konusu merkezde, boru hattının farklı noktalarından gelen veriler toplanıp değerlendirilerek doğalgazın hareketi gözlenir.

SCADA  ( Supervisory Control And Data Acquisition yani Uzaktan Gözlem ve Veri İşleme Merkezi), verilerin toplandığı merkezi kontrol  istasyonlarına verilen addır.

 
DOĞALGAZ SİSTEMİ YAPTIRMANIN BİZE FAYDALARI?
  • Doğalgazlı sistemlerde yanma hassas olarak kontrol edilebildiği için yakıt kaybı çok azdır.
  • Uzun zaman dilimi İçinde aynı yakıt kalitesi elde edilebilir.
  • Gaz olduğu için havayla çok iyi karışır, bu sayede yanma verimi yüksektir.
  • Ön yakıt hazırlama masrafı yoktur.
  • Alev boyu fuel-oil ve kömüre göre daha kısadır. Bu nedenle yanmayı tamamlamak için gereken zaman da kısadır. Böylece daha küçük kazanlar kullanılarak maliyet azalır, yerden tasarruf edilir.
  • Verimli bir yakıt olması sebebiyle hem ekonomiktir, hem de enerji tasarrufu sağlar.
  • Katı ve sıvı yakıtlar yanma ürünü olarak kükürt içerdiğinden, baca gazlarının suyun yoğunlaşma noktasına kadar soğutulması ve böylece suyun gizli ısısından faydalanılması imkânı yoktur. Ekonomizer ilave edilerek doğalgazın baca sıcaklığı 56°C'ye kadar indirilebilir.
  • Doğalgaz tesisatı ve cihazları düşük basınçla çalıştığı için LPG tüpleri gibi patlama tehlikesi ve basınçlı parça tesiri yoktur.
  • Tam yanmanın sağlanması için gerekli hava fazlalık katsayısı (hava/yakıt oranı) doğal gazda minimumdur. Bu oran kömürde 1,2 – 1,3 ; Fuel Oilde 1,1 – 1,2 ; doğal gazda 1,05 – 1,1 dir.
  • Kurum, is gibi atıkları olmadığı için ısı transfer yüzeyleri temiz kalır.
  • Tesis çok az bakım ve denetleme gerektirir.
  • Temiz olduğu ve içinde kükürt bulunmadığı için birçok sanayi sektöründe doğrudan kullanılır; hem sistem veriminin, hem de ürün kalitesinin artmasını sağlar.
  • Ham petrole alternatif bir yakıt olarak, dış kaynaklı enerji çeşitliliği açısından stratejik bir avantaj sağlar.
  • Boru hatlarıyla kullanıcıya kadar iletildiğinden yakıtın taşınması için gerekli enerjinin tamamından tasarruf edilir ve karayollarında taşıyıcı araç yükünü azaltır.

 

 




 
 

 
 
 
 
 
 


 
 
 
 
TERMOTÜRK MÜHENDİSLİK DOĞALGAZ-İZOLASYON ISI VE ENERJİ SİSTEMLERİ
ÇAMLIK MAH.  ŞAHİNBEY CAD.  BOZTEPE SK.  NO:34/A    ÇEKMEKÖY-İSTANBUL
TEL:+90 216 641 21 81 FAX: +90 216 641 21 82 E-MAIL: info@termoturk.net


 
POWERED BY Turkishost.com